wypisy z janion cz II

Niemcy

W Polsce silnie powiązane poznanie z moralnością. Z tego punktu widzenia ciekawie przedstawia się recepcja Fausta w Polsce. Właściwie nieobecna. Na przykład Stanisław Szczepanowski w pochodzącej z 1897 roku rozprawie o „idei polskiej” podkreślał zasadnicze różnice pomiędzy stylami narodowej filozofii i literatury co widać na przykładzie Dziadów i Fausta. Polak ma rzekomo elementarne pociąg do sprawiedliwości, podczas gdy Niemiec ma go do Erkenntnis, poznania wszechrzeczy. To co w Fauście jest na pierwszym miejscu: nienasycona żądza wiedzy i rozkoszy – w Dziadach wprost potępione. To czego w Fauście nie ma: wiara i sumienie – postawione jest na pierwszym miejscu. Goethe dokonał szczególnej wymiany: problem intelektualnej wiedzy postawił na miejscu moralnego problemu sprawiedliwości. Ona jest właśnie w centrum III części Dziadów. Człowiek faustyczny ustępuje miejsca moralnemu człowiekowi polskiemu.

Podstawowy „grzech niemiecki” to programowe oddzielenie polityki od ducha. Tomasz Mann nawał to „losem niemieckim” oddzielenie życia od ducha. Pochodzi od Schillerowskiej teorii rozdziału ideału od rzeczywistości. Co wg. Szczepanowskiego, umożliwia „zjawisko tak typowe dla Niemców człowieka szlachetnego, służącego złej sprawie”.

HOMOSPOŁECZNOŚCI

Niepodobna nie docenić znaczenia formy męskiej wspólnoty dla kształtowania się nowożytnego pojęcia narodu. Hans Blueher podbudowując teorie nacjonalistyczne, pisał o znamiennym dla mężczyzn „podwójnym dążeniu” Jedne jego kierunek wyznacza rodzina, drugi – męska wspólnota. Tylko ta druga jest obdarzona „ socjologiczną kreatywnością”
I potrafi stworzyć państwo. Związki mężczyzn mają być wyrazem podstawowego popędu ku „stowarzyszaniu się” U jego początków znajduje się tak zwany dom mężczyzn u ludów pierwotnych i jego pochodne w postaci tajnych męskich związków. Przeniknięte są one, niekiedy jawną, inwersją seksualną. Poglądy Bluehra ( lata -naste XX w) miały duży wpływ na samoświadomość niemieckich związków młodzieżowych. Przeciwstawiając sobie rodzinę i męską społeczność Blueher stwierdzał, że rodzina pozbawiona jest elementu mistycznego ( jako że może manifestować swoją seksualność w sposób jawny), natomiast związkom męskim towarzyszy aura tajemnicy, mistycyzmu. Antypozytywistyczna teozofia zyskała znaczną popularność szczególnie w Niemczech i Austrii. Na fali niemieckiego odrodzenia okultystycznego z lat 1890- 1910 powstawały różne ezoteryczne stowarzyszenia, wyznające teozofię germańską.

Ksiega Janion

Spotkanie w red. krytyki politycznej z okazji ukazania się Księgi Janion. Fascynujace spotkanie, skrzące się od iteligentnych dowcipów. Janion i jej dwie galęzie uczniow: warszawska (m.in. Marek Bieńczyk (my love)) i gdanska (m.in.Stanislaw Rosiek - uczen i szef wydawnictwa Slowo Obraz Terytoria*). Laudacja Izabeli Filipiak, potem teleturniej prowadzony przez Szczuke na temat zycia i ksiazek MJ.
Relacjonuję: Lewicowi intelektualisci bawią sie swietnie, bezpretensjonalnie i bez zadęcia.
Czego się dowiedzialam, uswiadomilam sobie, ukonstytuowalam:
- że róże dzielą się na wolowe i drobiowe ( te herbaciane)
- że KS jest tez leworęczna, też ;-) (tak jak dziesiątki pracownic sklepów mięsnych ale poczucie wspólnoty mamy z wybranymi)
- że o honorze zwyklo się mówić w kontekscie mężczyzn, kobiety mają zwykle "czesć", cos, co można im odebrac, mimo ich chcenia lub nie. Aktywne kontra pasywne.
- że polskie spoleczenstwo ma wciaz nieprzepracowane 2 UTRATY, rzutujące na jego losy, to Utrata Zydów i Utrata Slowiańszczyzny (wyparcie korzeni).
- ze jednym z naszych narodowych kompleksow jest niespelnione pragnienie kolonializmu ziem wschodnich, utrata kresow etc
- ze MJ ma wytyczony proces za umieszczenie na okladce swojej ksiazki "Wobec Zla", Rejtana z wapmirzymi zębami. (W polskim patriotyzmie istnieje ciemna strefa, granicząca z sacrum, obłędem i śmiercią samobójczą. W momencie zagrożenia bytu ojczyzny przez przemoc i zło objawiają się „szaleni” polscy patrioci. Ich archetypicznym wręcz wyobrażeniem jest Rejtan. I Gombrowicz, i Miłosz zarzucali kulturze polskiej, że chyłkiem wymija problem zła, że nie chce się do niego wprost ustosunkować, a jeśli to czyni, to bardzo jednostronnie, że nie dostrzega jego wymiarów metafizycznych.

Jak w kontekscie polskiego szalenstwa rozumiec akty czeskich Pochodni,Jana Palacha, Zdenka Adamca? Bez spazmow jak polskie, z przerazajacym brakiem odwrotu... ? Jak to jest z Utratą Sowiańszczyzny u innych? Czy nie jest tak, że cala Europa Srodkowo Wschodnia cierpi na zbiorową amnezję? Tematy do rozwazenia.

* ksiazki, ktore warto kupowac dla formy. Na pólce prezentują się lepiej niż zlocone wydanie Trylogii.Niezwykle w tresci, zagubiony, zapomniany kanon humanistyki.
** ksiazki do kupienia, niekoniecznie S-O-T: koniecznie Ksiega Janion, Niesamowita Slowianszczyzna,